Tabela x_zestawienia w bazie danych SQL Server

Autor: Adam Siemiątkowski, SoftwareStudio Group Sp. z o.o.

Do czego służy tabela [dbo].[x_zestawienia]

Każde wdrożenie potrzebuje zestawień, których nie ma w wersji podstawowej: raport braków dla konkretnego klienta, lista przesyłek za pobraniem, zestawienie palet w drodze. Tabela [dbo].[x_zestawienia] pozwala je zdefiniować bez pisania kodu — wystarczy zapytanie źródłowe i opis pożądanego zachowania siatki.

Definicja obejmuje cztery grupy ustawień. Źródło danych to zapytanie w kolumnie ZAPYTANIE wraz z ewentualnym wskazaniem tabeli do zapisu w INSUPDTABLE. Prawa edycji opisują cztery znaczniki z przedrostkiem ACCEPT. Możliwości użytkownika — kilkanaście znaczników ALLOW, od filtrowania po eksport. Zachowanie siatki — stronicowanie, wysokość wiersza, tryb zaznaczania i reakcja na dwukrotne kliknięcie.

Osobną i najbardziej praktyczną grupą są filtry kontekstowe: FILTRMAGAZYN, FILTRODDZIAL, FILTRFIRMA, FILTRUSER i pokrewne. Włączone sprawiają, że zestawienie automatycznie zawęża dane do kontekstu zalogowanego użytkownika. Dzięki temu jedna definicja obsługuje wszystkie magazyny, a każdy kierownik widzi wyłącznie swój — bez tworzenia osobnych widoków i bez ryzyka, że ktoś zobaczy cudze dane.

ŹródłoZapytanie SQL zwracające dane i opcjonalna tabela zapisu

→

KontekstFiltry zawężające wynik do magazynu i oddziału użytkownika

→

Prawa edycjiZnaczniki decydujące o dopisywaniu, edycji i usuwaniu

→

ZachowanieFiltrowanie, grupowanie, eksport i stronicowanie wyniku

Filtry kontekstowe są tu najważniejsze: pozwalają jedną definicją obsłużyć wszystkie oddziały, bez ryzyka pokazania cudzych danych.

Budowa tabeli — wykaz kolumn

Sześćdziesiąt siedem kolumn układa się w pięć grup odpowiadających kolejnym decyzjom przy projektowaniu zestawienia.

Kolumna INSUPDTABLE zasługuje na szczególną uwagę: wskazuje tabelę, do której trafiają zmiany wprowadzone w siatce. Bez niej znaczniki praw edycji nie mają skutku, bo system nie wie, gdzie zapisać dane.

Zestawienie edytowalne — kiedy ma sens, a kiedy szkodzi

Możliwość edycji danych wprost w siatce jest wygodna i bywa nadużywana. Warto rozróżnić przypadki, w których pomaga, od tych, w których omija mechanizmy kontrolne systemu.

Reguła ogólna: edycja w siatce jest właściwa tam, gdzie zmiana nie musi zostawiać śladu, kto i dlaczego jej dokonał.

Warto też pamiętać o znaczniku edycji zbiorczej. Pozwala zmienić wiele wierszy jedną operacją, co przy porządkowaniu kartotek oszczędza godziny. Przy danych operacyjnych oznacza jednak, że pojedyncza pomyłka obejmie od razu setki rekordów — i to bez pytania o potwierdzenie, jeżeli włączony jest automatyczny zapis.

Jak korzystać z tabeli w praktyce

Przy definiowaniu zestawień warto trzymać się poniższych zasad:

• Włączaj filtry kontekstowe zamiast wpisywać ograniczenia do zapytania — jedna definicja obsłuży wtedy wszystkie oddziały.
• Ustaw stronicowanie przy zestawieniach mogących zwrócić dużo wierszy; siatka bez limitu potrafi zablokować przeglądarkę.
• Wyłączaj prawa edycji wszędzie, gdzie zmiana powinna wynikać z dokumentu, a nie z bezpośredniego wpisu.
• Ogranicz eksport tam, gdzie zestawienie zawiera dane osobowe albo handlowe — plik opuszcza kontrolę systemu bezpowrotnie.
• Wypełniaj kolumny INSTRUKCJA_*; zestawienie bez opisu po roku bywa używane niezgodnie z przeznaczeniem.
• Sprawdź czas wykonania zapytania przed udostępnieniem; zestawienie ładujące się minutę zostanie uznane za awarię systemu.

Przegląd zestawień wdrożeniowych pod kątem uprawnień do edycji i eksportu — punkt wyjścia do audytu dostępu do danych:

SELECT  NAZWA,
        PRX,
        ROLA,
        CASE WHEN ACCEPTEDIT = 1 OR ACCEPTINSERT = 1
               OR ACCEPTDELETE = 1 THEN 'tak' ELSE 'nie' END AS EDYCJA,
        CASE WHEN ACCEPTBATCHEDIT = 1 THEN 'tak' ELSE 'nie' END AS EDYCJA_ZBIORCZA,
        CASE WHEN ALLOW_EXPORT = 1 THEN 'tak' ELSE 'nie' END    AS EKSPORT,
        CASE WHEN FILTRMAGAZYN = 1 OR FILTRODDZIAL = 1 THEN 'tak'
             ELSE 'BRAK' END AS FILTR_KONTEKSTOWY
FROM    dbo.x_zestawienia
WHERE   AKTYWNE = 1
  AND   SYSTEMOWE = 0
ORDER BY EDYCJA DESC, EKSPORT DESC, NAZWA;

Wiersze z edycją zbiorczą i jednocześnie bez filtra kontekstowego zasługują na sprawdzenie w pierwszej kolejności — pozwalają zmienić wiele rekordów w danych, które nie zostały zawężone do kontekstu użytkownika.

Konfigurowalne zestawienia są jedną z mocniejszych stron systemu i jednocześnie miejscem, w którym najłatwiej obejść wszystkie zabudowane w nim mechanizmy kontrolne. Warto traktować definicję zestawienia edytowalnego jak zmianę w uprawnieniach, a nie jak ustawienie widoku — bo w praktyce właśnie tym jest.

Powiązane tabele i dokumentacja

Konfiguracja zestawień działa razem z definicjami kolumn i pozostałymi elementami interfejsu: